Parzival en de Graal: een gnostische duiding

07-07-2026

In Wagners Parzifal (1882) wordt de opera tot een spiritueel symbool: het verhaal van de ziel die haar Goddelijke oorsprong vergeten is en op zoek gaat naar de Graal.

De Graal kun je zien als een voorstelling van het neerdalen van gnostische kennis van het hoofd naar het hart; zeg maar van het W E T E N naar het T O E P A S S E N.

De functie van de 'graal' wordt helder in dit verhaal.

Parzival groeit namelijk op zonder te weten wie hij is ('Ken u zelve'), terwijl zelfkennis een eerste en noodzakelijke trede is naar godskennis. Hij is de 'reine dwaas'; onwetend van zijn Goddelijke afkomst, maar innerlijk geroepen.

Hij kan het Goddelijke Licht in de Graalsburcht (Munsalvaesche) vinden als hij weet wie hij is, waar hij vandaan komt, en wat hem te doen staat. Het endura gaan.

Zolang Parzival naamloos door het woud dwaalt, leeft hij gewoon in 'slaap'. Al heel lang herinnert hij zich de oorzaak niet meer; hij wéét het niet meer en dient 'dwars door het dal' te gaan.

Dit verhaal eindigt uiteindelijk niet in vernietiging, maar in loutering. Hij wordt spiritueel volwassen door vallen en opstaan, en transformeert tot een ontwaakt Mens. Het verhaal loopt in Parzival dan ook wèl goed af, want hij ìs thuisgekomen bij God, de Vader, in de eerste schepping.

In 'Der ring des Nibelungen' zie je dat het nog gaat over het proces van ontwaken, terwijl Richard Wagner in het verhaal van Parzival, de Graal behandelt en de werkelijke functie daarvan helder maakt.

Waar Siegfried in 'Der ring des Nubelingen nog voor de 'uiterlijke' mens staat, staat Parzival voor de innerlijke Mens; de Mens met een hoofdletter.

Siegfried handelt nog puur vanuit zijn fysieke natuur, kracht en uiterlijke onbevreesdheid. Hij 'kent zichzelf niet, mist innerlijke reflectie en blijft blind voor de spirituele wetmatigheden van zijn aardse onbewuste leven.

Parzival echter, begint ook als een 'dwaze nar' (onbewust), maar hij leert door diepe crisis, zelfreflectie (Ken u zelve) en het doorleven van het lijden. Hij transformeert van een uiterlijke vechtersbaas naar een innerlijk ontwaakt Mens.

Parzival is gnostisch gezien dan ook interessanter dan 'Der ring des Nibelungen'! Het is geen simpel historisch of romantisch ridderverhaal, maar een diepgaande spirituele allegorie die veel moeilijker te begrijpen is.

Het verhaal is oorspronkelijk gnostisch bedoeld,

maar door het steeds doorgeven van het verhaal (waar wel 450 jaar tussen zat voordat het opgeschreven werd) was men de zin van het verhaal kwijtgeraakt. Het werd steeds complexer waardoor de betekenis minder belangrijk werd. De werkelijke betekenis van het verhaal is, zoals gezegd, een voorstelling van het neerdalen van gnostische kennis van het hoofd naar het hart.

De woorden:

'Neem dit brood want het is mijn lichaam; drink deze wijn want dat is mijn bloed',

vertegenwoordigen deze kennis en is hier een voorstelling van.

Jezus geeft die kennis en dàt is de boodschap van de graal.

De kerk echter, heeft hier wel een geheel andere interpretatie aan gegeven. Zij dachten dat Jezus dit bedoelde om wekelijks een hostie te nemen als zijnde 'het lichaam van Jezus'. Het 'ter communie gaan' er hier voor in de plaats gesteld.

Dit verhaal staat dus 'symbool' voor de weg die de aardse onbewuste mens dient te gaan naar de Goddelijke bewuste Mens. Parzival gaat de zwerftocht aan wat te vergelijken is met het endura. Daar krijgt hij inzicht over de ware aard van de gnostiek en wordt, na eerder uit de graalburcht gezet te zijn door gebrek aan gnostische kennis, terug welkom geheten in de burcht.

Zijn ziel werd aangenomen waar hij getuige was van het dagelijks ritueel van het innemen van Goddelijke kennis ter vervollediging. Dit ritueel dient regelmatig herhaald te worden om vervuld te raken.

Daarom dat Jezus ook zei:

'doe dit iedere keer opnieuw ter mijne nagedachtenis'.

Dit is wat de Kerk verkeerd begrepen heeft, en er de communie met een hostie voor in de plaats heeft gesteld.

De inname van de gnosis, gaat via de pijnappelklier (het prana dat je de mogelijkheid geeft om die inname te doen), en wordt door de graalengelen ingegoten. Het endura laat je die kennis doorsijpelen naar je hart.

Deze inname van Gnosis wordt in de opera van Parzival voorgesteld als het nuttigen van brood en wijn in de Graalburcht. De graal dus voorstellen als een drinkbeker is hier dan ook niet aan de orde.

Voor meer informatie over Richard Wagner; zie de pagina over de 'ontwaakten', want dat was hij!

Share