Leven als 'voorbijgangers' – de diepere betekenis van logion 42 uit het Evangelie van Thomas
Het 42e logion uit het Evangelie van Thomas – 'Wordt voorbijgangers' – klinkt misschien eenvoudig, maar draagt een diepe gnostische betekenis. Het wijst op een innerlijke houding: leef in deze wereld, de tweede schepping, maar wees er niet door gebonden.
Zoals op de pagina over 'het endura' wordt beschreven, is de Weg van Vrijheid juist daarom het moeilijkste pad dat een mens kan kiezen in het leven. Werkelijk en diepgaand de weg leven, betekent leven op een wijze die haaks staat op wat wij gewoonlijk doen en nastreven. Het vraagt dat wij, moment na moment, tegen onze ingesleten neigingen ingaan.
Onze gewone natuur wil zich vastklampen: aan bezit, aan beelden over onszelf, aan verlangens, aan zekerheid. Het is de subtiele actie van 'het eraan hechten'. Dat is het punt, want dat houdt God; vrijheid, tegen. De Weg van Vrijheid begint daarom met de keuze om je te willen voegen naar de Wil van God, en de band met onze menselijke, vrije wil verbreken – omdat die ons, hoe 'vrij' ze ook lijkt, nooit werkelijk bevrijdt.
'Voorbijganger worden' betekent dat je je ontdoet van innerlijke bagage:
niet blijven hangen in bezit, begeerten en afhankelijkheden. Het is een wezenlijk aspect van de weg van loslaten, van het endura werkelijk gaan. Het endura omvat het hele proces van terugkeren
Dit vraagt om nadere uitleg; het is namelijk heel gemakkelijk om 'voorbijganger' te worden in de zin van: ik doe er niets aan, 'ik wandel er gewoon aan voorbij'. Zo zou je het kunnen opvatten, maar dat is niet de bedoeling. Bovendien, als je zo onbewogen langs alles heen loopt, kan het zelfs overkomen als een vorm van gemakzucht. Je gaat alles uit de weg, maar in wezen wordt er niets werkelijk doorgrond, en heb je eigenlijk niet echt iets opgelost om tot verlossing; tot bevrijding te komen. Dit loslaten is dus geen onverschilligheid, maar een bewuste keuze om je niet meer te laten vastzetten door al het vergankelijke.
Het advies van Jezus om 'voorbijgangers' te worden betekent dat we deze wereld,
deze doodsnatuur, leren beschouwen zonder ons erin te verliezen of al onze energie eraan te geven; het 'ik' moet minderen, opdat Hij meer kan worden.
Wie het endura gaat, het pad omhoog, kan ook geen lasten meer meedragen. Elke last verstoort je evenwicht. Het vraagt om focus. Richt daarom je aandacht op Hem alleen, want Hij is de enige weg die ons terugbrengt naar huis. Zo wordt het loslaten geen verlies, maar een terugkeer naar je Ware oorsprong.
Tot slot:
Deze biologische wereld – de tweede schepping – verdient echter wel ons respect, juist omdat wij haar in onze verstoffelijking hebben meegesleurd. Het advies 'wordt voorbijgangers' gaat daarom dieper dan we vaak beseffen: het omvat de hele stoffelijke werkelijkheid, die in wezen slechts tijdelijk is.
